O vagalume, tamén coñecido como lucecú, ten máis de quince termos para definilo, segundo a RAG.

O vagalume, tamén coñecido como lucecú, ten máis de quince termos para definilo, segundo a RAG.

Os mil e un nomes dos bechos en galego

A lingua ofrece infinidade de sinónimos para denominar a algúns insectos da fauna autóctona

Así como a lingua galega ofrece máis de 100 termos para denominar os diferentes tipos de choiva, o léxico tamén aporta infindas ideas para denominar á fauna e á flora.  Unha rápida busca no dicionario da Real Academia Galega abre ante nós un grande abano de nomes, case sempre creados grazas a séculos de sabedoría popular.

Son de sobra coñecidas as diferenzas á hora de denominar algunhas especies de peixe dependendo do lugar da costa galega onde se capture. É, por exemplo, o caso da xarda, tamén coñecida como cabala, correolo, escombro, rincha, rinchón ou verdel. Non en tanto, nestas liñas ímonos centrar nas especies de insectos e outros animais de pequeno tamaño.

Unha das especies máis ricas en canto a definicións é o vagalume (Lampyris noctiluca). Máis dunha decena de sinónimos: bicho do lume, cociñeiro, coco de luz, lucecú, meiga, vella, vella do caldo, vella dos valados, vella facendo as papas, vella facendo o caldo, vella sen dentes, velliña da cea, verme canteiro, verme carpinteiro, verme da luz ou verme de luz.

A maruxiña (Coccinella septempunctata) tamén ofrece numerosas variantes para denominala.

A maruxiña (Coccinella septempunctata) tamén ofrece numerosas variantes para denominala.

A maruxiña, (Coccinella septempunctata), insecto de forma redondeada e de cores vivas, tamén destaca pola súa gran cantidade de denominacións: barrosiña, coccinela, papasol, papoia, reirrei, voaniña, xoana ou xoaniña.

Aquí hai outros exemplos (entre outros moitos máis) de ‘bechos’ con multitude de nomes:

Bolboreta: choruma, papoia, paxarela.

Vacaloura: cornetán, escornabois, cervo voador.

Rapacarallas: bicha sara, cadela, cadela de frade, forcadela.

Carracha: carracho, carrapata, carrapato, carraza.

Zapateiro: cabra cega-

Miñoca: bichoca, cagón, cagulo, mangón, mioca.

Verme: becha, becho, bechoco, bicha, bicho, bichoca, bichoco, coca, coco, ronco.

Chincha: chinche, percebella.

Carricanta: cantariña, chicharra.

Píntega: becha, bicha, pinchorra, sacabeira, sacarrancha, salamanca,

salamántiga, sapagueira.

Couza: corta, caruncho, rela, traza, trilla.

Mosquito: cínfano, cínife.

Ralo: alacrán ceboleiro, corta, cortón, grilo ceboleiro, osa, relo.

12 respostas a “Os mil e un nomes dos bechos en galego”

  1. F. A. Vidal

    Boto en falta ó “carabeiro”, que é como lle chaman en Palmeira (Ribeira) e en Cambados ó mexillón. Un caso curioso que non debería de perderse. Nin nos pobos do lado coñecen ese nome, e sen embargo nestes dous puntos da ría é común.

  2. Lorena

    No Val do Dubra a píntega vén sendo unha “pezoia”, seseando un pouco “pesoia”, que é como sempre lle oín chamar, 🙂

  3. Xosé Marcelo

    Na miña aldea (no Concello de Boiro) e zonas colindantes existe papoio/a para chamarlle a unha persoa que é aparvada.

    • Xosé Marcelo

      Na miña aldea (no Concello de Boiro) e zonas limítrofes existe papoio/a para chamarlle a unha persoa que é aparvada.

Deixar unha resposta

XHTML: Podes empregar estas etiquetas: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.