Participantes na homenaxe a Filomena Dato.

Participantes na homenaxe a Filomena Dato.

Homenaxe a Filomena Dato, feminista e segunda autora dun libro en galego

A Real Academia Galega celebra un acto en Bergondo dedicado á autora da obra 'En defensa das mulleres'

Bergondo rendeulle esta mañá homenaxe a Filomena Dato Muruais (Ourense, 1856 – A Coruña, 1926) no cemiterio de Moruxo (Bergondo) co gallo do seu 92 cabodano. No acto, organizado polo Concello de Bergondo, participaron representantes municipais, da Real Academia Galega (RAG), e das asociacións culturais Irmáns Suárez Picallo e Lisístrata, que colaboraron nesta iniciativa para recordar a quen foi unha das escasas autoras femininas e feministas da Galicia de finais do século XIX, e tamén membro correspondente da RAG desde a fundación da institución en 1906.

Lectura de textos de Dato.

Lectura de textos de Dato.

A homenaxe tivo lugar ao pé do camposanto onde Filomena Dato fora despedida en 1926 nunha cerimonia á que acudiron destacados membros da vida cultural e política, entre eles o presidente da RAG naquel momento, Francisco Ponte. A escritora, nada en Ourense o 26 de xullo de 1856, pasara os últimos anos da súa vida no Pazo do Curro, na mesma parroquia bergondesa onde recibiu sepultura.

O párroco Rubén Aramburu conduciu o acto, no que tomaron a palabra a alcaldesa de Bergondo, Alejandra Pérez Máquez; Francisco Pita, da Asociación Irmáns Suárez Picallo, e o presidente da RAG, Víctor F. Freixanes. A homenaxe contou tamén coa colaboración da poeta e editora Dores Tembrás, natural de Bergondo, a actriz Ana Hermida e alumnas e alumnos de 2º da ESO, que leron distintos fragmentos da obra de Filomena Dato.

A mañá concluíu co descubrimento dunha escultura na honra de Filomena Dato asinada por Francisco Escuredo e a interpretación do Himno galego a cargo de José Otero López xunto a un retrato de Filomena Dato prestado para a ocasión por descendentes da familia da homenaxeada, que participaron na celebración xunto a veciños e veciñas.

Víctor F. Freixanes recordou que Filomena Dato foi a segunda muller que publicou un libro en galego, despois de Rosalía de Castro. Con esta obra, Follatos (1891), “contribuíu a esa bandeira que ergue a cultura, a lingua galega e a dignidade de Galicia, porque unha lingua son os seus falantes, a xente que a fala, a xente que a ama, que a usa, que a herdou dos avós e que quere transmitírllela aos seus netos e netas”, expresou o presidente da RAG.

“Filomena Dato loitou coa súa pluma polas mulleres e os seus dereitos”, engadiu na súa intervención a alcaldesa Alejandra Pérez Máquez. A autora foi, de feito, desde os anos oitenta do século XIX unha das voces principais que se fixo oír en defensa das mulleres desde o galeguismo, unha postura que mantivo como oradora e tamén na súa obra escrita.

O poema ‘En defensa das mulleres’ foi premiado e ten máis de 400 versos

Exemplo dela é o poema “En defensa das mulleres“, premiado en 1887 no certame literario convocado en Ourense inspirado na memoria do padre Feixoo e a defensa que fixera da muller o frade no século anterior. Esta composición, con máis de 400 versos, na que rebate os prexuízos da época contra as mulleres e salienta os seus méritos, foi recollida catro anos despois en Follatos.

No seu momento, no ano 1891, o volume foi editado pola imprenta de Antonio Otero e saíu á venda a un prezo de 3 pesetas. Unha edición facsimilar non venal de Follatos, a partir dun exemplar custodiado na biblioteca da Real Academia Galega, acaba de saír do prelo da Deputación da Coruña como parte da homenaxe á escritora no seu cabodano.

A Asociación Cultural Suárez Picallo, parte fundamental na recuperación da figura da poeta das Mariñas, está ademais a preparar unha publicación con novas referencias sobre Filomena Dato, parte delas recollidas nos fondos da RAG. Entre elas hai tamén noticias publicadas á outra beira do Atlántico, proba da “relevancia de Filomena Dato tivo no seu día”, expresou Francisco Pita. Con esta e outras contribucións, a asociación pretende “rescatar a autora do seu inmerecido esquecemento”, rematou.

Algúns versos de “Defensa d’as mulleres”:

“Os que negan á mulleres
intelixencia e talento,
a millor contestaceon
cicais que fose o disprecio”

(….)

“Centos de mulleres sábeas
pódense poñer d’exempro
de que nunca Dios negou
á muller o entendemento”

(…)

“O entendemento d’ os homes
con coidado se cultiva
e cuasque todos reciben
d’ a instrucion a luz diviña,
e cicais de cada mil
un tan soilo s’ilumina:
namentres que d’ as mulleres
son muy poucas istruidas
y-as que reciben a luz
coma craros soles brilan”

Deixar unha resposta

XHTML: Podes empregar estas etiquetas: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.