Recreación da NASA sobre o Gran Final de Cassini.

Recreación da NASA sobre o Gran Final de Cassini.

Cassini comeza hoxe o seu Gran Final en Saturno

A sonda inicia as últimas órbitas antes de desintegrarse na atmosfera deste planeta o vindeiro 15 de setembro

A sonda Cassini comeza hoxe a súa despedida. Despois de case 13 anos orbitando Saturno, a misión está a piques de abrir o seu último capítulo, o Gran Final. A nave irase mergullando cada vez máis entre o planeta e os seus aneis para finalizar cun espectacular descenso en picado cara á atmosfera do planeta gaseoso o día 15 de setembro. Hoxe, Google conmemora o inicio desta conta atrás co doodle que encabeza a páxina de inicio do buscador.

A semana pasada, o 22 de abril, Cassini efectuou con éxito o seu voo número 127, o último arredor de Titán, a maior lúa de Saturno. A manobra permitiu orientar a sonda cara á traxectoria do seu gran final: unha serie de 22 órbitas, dunha semana de duración cada unha, que a achegarán ao planeta e nas que irá atravesando os seus aneis internos e a súa alta atmosfera.

Coas repetidas inmersións nesta rexión inexplorada que rodea ao xigante gaseoso, a misión concluirá a súa viaxe no que recompilou datos sen precedentes para responder a cuestións fundamentais sobre a orixe de Saturno e o seu sistema de aneis.

A Terra, retratada desde Cassini a mediados deste mes, a 1.400 millóns de quilómetros de distancia. Créditos da imaxe: Cassini Imaging Team, SSI, JPL, ESA, NASA

A Terra, retratada desde Cassini a mediados deste mes, a 1.400 millóns de quilómetros de distancia. Créditos da imaxe: Cassini Imaging Team, SSI, JPL, ESA, NASA.

A nave Cassini-Huygens comezou en 1997 unha viaxe de sete anos a través do Sistema Solar, para chegar a Saturno en xullo de 2004. Algúns meses despois, o orbitador Cassini liberou a sonda Huygens da ESA, que aterrou en Titán o 14 de xaneiro de 2005: era a primeira vez que se aterraba no Sistema Solar exterior.

Ao combinar os datos recollidos por Huygens sobre o terreo e as observacións realizadas por Cassini durante os seus voos sobre Titán, a misión revelou os procesos atmosféricos desta lúa e a súa evolución estacional, así como a morfoloxía da súa superficie e a súa estrutura interna, que podería incluír un océano de auga líquida.

A sonda recolleu interesantes datos sobre Titán, a maior lúa de Saturno

Envolta nunha densa atmosfera de nitróxeno e cuberta en parte por lagos e ríos, Titán presenta un ciclo meteorolóxico e hidrolóxico con interesantes parecidos aos da Terra. Con todo, as diferenzas son importantes: o compoñente clave de Titán non é a auga, como no noso planeta, senón o metano, e a temperatura é moi baixa, duns -180 °C na superficie.

Ao longo dos seus 13 anos de misión, Cassini cubriu aproximadamente a metade da órbita de Saturno, dado que o planeta tarda 29 anos en dar unha volta ao Sol. Así, a nave foi testemuña de dúas estacións en Titán, un obxecto que pode brindarnos valiosa información sobre o pasado e o futuro da Terra.

Outro dos fitos de Cassini foi a detección dunha columna de vapor de auga e materia orgánica que expulsaban ao espazo unha serie de fracturas quentes preto do polo sur da lúa xeada de Saturno, Encélado. Estes chorros salinos indican a presenza dun mar subterráneo de auga líquida poucos quilómetros baixo a superficie xeada desta lúa, como confirmaron as medicións de gravidade e rotación.

Cassini evidenciou a existencia de mares subterráneos en Encélado

Unha recente análise dos datos recompilados durante os voos sobre Encélado co Espectrómetro de Masas para Ións e Partículas Neutras (INMS) tamén revelou a presenza de gas de hidróxeno na columna, suxerindo que as rocas poderían reaccionar coa auga cálida do fondo mariño do océano subterráneo desta lúa.

Esta actividade hidrotermal podería supoñer unha fonte de enerxía química para a vida, facilitando procesos biolóxicos non fotosintéticos similares ao que se atopan preto das fontes hidrotermales no fondo oceánico terrestre e que apuntarían a unha potencial habitabilidade do océano de Encélado.

Despois de máis dunha década de revolucionarios descubrimentos, Cassini agora achégase ao seu final. Queda pouco combustible para corrixir a súa traxectoria, polo que se decidiu pechar a misión facendo que se precipitase na atmosfera saturniana o día 15 de setembro deste ano.

O 15 de setembro, desintegrarase na atmosfera de Saturno

Durante o proceso, Cassini desintegrarase, cumprindo os requisitos de protección planetaria para evitar a posible contaminación das lúas saturnianas que poderían albergar condicións aptas para a vida.

O Gran Final non só constitúe unha forma espectacular de acabar esta extraordinaria misión, tamén proporcionará multitude de datos científicos únicos que non se puideron recompilar durante as fases previas da misión. Ata agora, Cassini non se aventurou na zona entre Saturno e os seus aneis, polo que as novas órbitas case poden considerarse unha nova misión.

Estas órbitas próximas realizaranse cunha inclinación de 63 graos respecto ao ecuador saturniano e ofrecerán observacións dos aneis interiores e as nubes do planeta cunha resolución nunca antes alcanzada. As órbitas tamén permitirán examinar in situ o material dos aneis e a contorna de plasma de Saturno.

Esta última fase ofrecerá datos nunca antes recollidos sobre os aneis

Coa súa investigación radiocientífica, Cassini medirá o campo gravitacional de Saturno a tan só 3.000 km das súas capas superiores de nubes, mellorando substancialmente os actuais modelos da estrutura interna do planeta e os ventos da súa atmosfera. Os científicos esperan que os novos datos tamén lles permitan desentrañar a gravidade do planeta a partir da minúscula atracción exercida na nave polos aneis, calculando así a masa total dos aneis cunha precisión inaudita.

As estacións terrestres da ESA en Arxentina e Australia axudarán a recibir os datos científicos de radio de Cassini, ofrecendo unha serie de 22 pases de seguimento durante o seu Gran Final.

As órbitas do Gran Final tamén permitirán examinar o campo magnético de Saturno a moi pouca distancia. Observacións anteriores mostraron que o campo magnético é menor do esperado, co eixo magnético sorprendentemente ben aliñado coa rotación do planeta.

Gama de cores dos aneis de Saturno captada por Cassini. |Foto: NASA/JPL/University of Colorado.

Gama de cores dos aneis de Saturno captada por Cassini. |Foto: NASA/JPL/University of Colorado.

Mentres atravesa o plano dos aneis, o Analizador de Po Cósmico de Cassini estudará a composición das partículas de po de distintas partes do sistema de aneis, mentres que o INMS Neutras sondará as capas da atmosfera superior de Saturno para analizar as moléculas que escapan desta capa e as moléculas de auga procedentes dos aneis.

“Por fin chegamos á última e máis atrevida fase desta misión sen precedentes, na que a nave volverá penetrarse en territorio descoñecido”, sinala Nicolas Altobelli, científico do proxecto Cassini da ESA. “Estamos a desexar recibir o caudal de novos e fascinantes datos que Cassini transmitiranos nos próximos meses”.

Deixar unha resposta

XHTML: Podes empregar estas etiquetas: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

POLÍTICA DE COMENTARIOS:

GCiencia non publicará comentarios ofensivos, que non sexan respectuosos ou que conteñan expresións discriminatorias, difamatorias ou contrarias á lexislación vixente.

GCiencia no publicará comentarios ofensivos, que no sean respetuosos o que contentan expresiones discriminatorias, difamatorias o contrarias a la ley existente.